“โซเนีย” (Zonia) เป็นยาคุมรายเดือนชนิดฮอร์โมนรวมแบบ 28 เม็ด
โดยเม็ดยาสีชมพู 24 เม็ดเป็นเม็ดยาฮอร์โมน ซึ่งมีตัวยาเอทธินิล เอสตราไดออล (Ethinyl estradiol; EE) เม็ดละ 0.02 มิลลิกรัม และดรอสไพรีโนน (Drospirenone; DRSP) เม็ดละ 3 มิลลิกรัม
ส่วนเม็ดยาสีขาว 4 เม็ดเป็นเม็ดยาหลอก ที่ไม่มีตัวยาสำคัญใด ๆ
“โซเนีย” จัดอยู่ในกลุ่มของยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม ประเภทฮอร์โมนต่ำมาก (Ultra low dose pills) เนื่องจากเม็ดยาฮอร์โมนมีปริมาณ Ethinyl estradiol ไม่เกิน 0.02 มิลลิกรัม ผลข้างเคียงจากเอสโตรเจน เช่น คลื่นไส้, อาเจียน, ปวดศีรษะ, บวมน้ำ หรือการเกิดฝ้า จึงพบได้น้อย
แต่ก็อาจมีเลือดออกกะปริบกะปรอยได้นะคะ โดยเฉพาะถ้ารับประทานไม่ตรงเวลาสม่ำเสมอ
ผลของ Drospirenone ที่ต้านฤทธิ์แอนโดรเจน ทำให้ “โซเนีย” ลดปัญหาสิว, หน้ามัน หรือขนดกจากฮอร์โมน อีกทั้งมีผลขับปัสสาวะอย่างอ่อน จึงไม่ทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นหรือบวมน้ำจากยาคุม
จุดเด่นอีกประการของ “โซเนีย” ก็คือ มีรูปแบบเป็น Extended-cycle 24/4 regimen โดยมี “เม็ดยาหลอก” ซึ่งถือเป็นช่วงปลอดฮอร์โมนเพียงแค่ 4 เม็ด ต่างจากยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมแบบ 28 เม็ดส่วนใหญ่ที่จะมี “เม็ดยาหลอก” ให้ใช้ 7 เม็ด
ด้วยปริมาณเอสโตรเจนที่ต่ำมาก และมีช่วงปลอดฮอร์โมนสั้น ซึ่งทำให้ระดับฮอร์โมนระหว่างที่ใช้เม็ดยาฮอร์โมนและเม็ดยาหลอกไม่แปรปรวนมาก รวมถึงคุณสมบัติของดรอสไพรีโนน จึงช่วยลดปัญหาประจำเดือนมามากผิดปกติและกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual dysphoric disorder; PMDD) เช่น อารมณ์แปรปรวน, หงุดหงิด, ซึมเศร้า, เครียด, ปวดศีรษะ, ปวดประจำเดือน หรือเจ็บคัดตึงเต้านม ซึ่งมีอาการรุนแรง หรือเด่นในด้านความผิดปกติทางอารมณ์ได้
ในอดีต เคยมีความกังวลว่า ภาวะน้ำหนักเกิน หรือมีค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index; BMI) ตั้งแต่ 25 กิโลกรัมต่อตารางเมตรขึ้นไป อาจลดประสิทธิภาพในการยับยั้งการตกไข่ จึงเสี่ยงที่ยาคุมในกลุ่มฮอร์โมนต่ำมากจะใช้ไม่ได้ผล
แต่จนถึงปัจจุบัน หลักฐานส่วนใหญ่บ่งชี้ว่า ปัจจัยดังกล่าว ไม่ได้ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์ หากรับประทานยาคุมถูกต้องและตรงเวลาสม่ำเสมอ
ผู้ที่มีน้ำหนักเกินจึงสามารถใช้ “โซเนีย” ได้ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องของประสิทธิภาพนะคะ
แต่การใช้ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม อาจเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (Venous thromboembolism; VTE) ได้ค่ะ
ซึ่งผู้ที่อยู่ในเกณฑ์อ้วนมาก หรือมีค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index; BMI) ตั้งแต่ 30 กิโลกรัมต่อตารางเมตรขึ้นไป จะยิ่งมีความเสี่ยงมากขึ้น
โดยยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมที่ใช้ Drospirenone อาจเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดได้มากกว่า Levonorgestrel, Norethisterone และ Norgestimate
หรือถ้ามีโปรเจสตินเหมือนกัน สูตรที่ใช้ Ethinyl estradiol น้อยลง ก็มีแนวโน้มที่ความเสี่ยงจะต่ำกว่า
แม้แนวทางขององค์การอนามัยโลก (WHO), ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (CDC) และวิทยาลัยการดูแลสุขภาพทางเพศและการเจริญพันธุ์ สหราชอาณาจักร (CoSRH หรือชื่อเดิม FSRH) ไม่ได้ห้ามใช้ในคนอ้วน ถ้าไม่มีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ของการเกิดลิ่มเลือดอุดตันร่วมด้วย
แต่เพื่อความปลอดภัย ก็ควรเพิ่มความระมัดระวังในการเลือกสูตรยาคุมที่เหมาะสม หรืออาจพิจารณาทางเลือกอื่นแทนการใช้ยาคุมฮอร์โมนรวม โดยเฉพาะผู้ที่มีค่า BMI > 35 kg/m2
“โซเนีย” เป็นทางเลือกในการคุมกำเนิดสำหรับผู้ที่…
- มีปัญหาสิว, ผิวมัน หรือขนดก
- กังวลเรื่องการบวม, อ้วน และน้ำหนักเพิ่มจากการใช้ยาคุม
- ต้องการลดผลข้างเคียงจากการใช้ยาคุมสูตร EE30/DRSP
- มีปัญหาประจำเดือนมามากผิดปกติ, ปวดประจำเดือน และกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน
อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีโรคประจำตัว, ผู้ที่ใช้ยาหรือสมุนไพรใด ๆ อยู่, ผู้ที่สูบบุหรี่และมีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป รวมถึงผู้ที่ต้องการใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น ๆ นอกเหนือจากการคุมกำเนิด ก็ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้นะคะ
“โซเนีย” ผลิตและจัดจำหน่ายโดย บริษัทไทยนครพัฒนา จำกัด (Thai Nakorn Patana co.ltd) มีราคาประมาณ 300 – 320 บาทค่ะ
