“มาดอนน่า วัน” (Madonna one) เป็นยาคุมฉุกเฉินแบบ 1 เม็ด ซึ่งมีตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel; LNG) อยู่เม็ดละ 1.5 มิลลิกรัม
และยังมียาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ด ในชื่อ “มาดอนน่า” (Madonna) ซึ่งมีตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลอยู่เม็ดละ 0.75 มิลลิกรัม หรือเมื่อรวม 2 เม็ดก็จะเท่ากับ 1.5 มิลลิกรัม
วิธีใช้ในเอกสารกำกับยาของ “มาดอนน่า วัน” ก็คือ…
“รับประทานครั้งละ 1 เม็ด ให้เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมงหลังจากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน หรือมีการคุมกำเนิดที่ผิดพลาดหรือสงสัยว่าผิดพลาด”
โดยแนะนำเพิ่มเติมว่า “ประสิทธิผลของยาจะดี หากรับประทานยาหลังมีเพศสัมพันธ์ทันที”
และ “ถ้าอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมงหลังจากรับประทาน อาจรับประทานยาซ้ำอีกครั้ง”
การรับประทานภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ สอดคล้องกับแนวทางการใช้ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล ของคณะอนามัยเจริญพันธุ์และสุขภาวะทางเพศ สหราชอาณาจักร (FSRH)
ในขณะที่แนวทางของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (CDC) และ องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำว่า สามารถใช้ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลได้ภายใน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ แต่ประสิทธิภาพอาจลดลงตามเวลา โดยเฉพาะเมื่อเกิน 96 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ไปแล้ว
ซึ่งคู่มือการวางแผนครอบครัวที่ใช้ในประเทศไทย จะยึดแนวทางขององค์การอนามัยโลกเป็นมาตรฐานค่ะ
ดังนั้น หากคุณผู้อ่านจำเป็นจะต้องคุมกำเนิดฉุกเฉินด้วย “มาดอนน่า วัน” ก็รับประทานเพียงเม็ดเดียว และควรใช้ให้เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์นะคะ
แต่ถ้าใช้ไม่ทัน แล้วยังไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ หากไม่สามารถเลือกใช้วิธีคุมกำเนิดฉุกเฉินอื่น ๆ แทน ก็ยังควรรับประทาน “มาดอนน่า วัน” ในทันทีที่ทำได้ เพราะแม้ว่าประสิทธิภาพอาจลดลง แต่ก็คงดีกว่าไม่ได้ป้องกันใด ๆ เลย
และหากอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมงหลังรับประทาน ยาอาจยังดูดซึมไม่สมบูรณ์ จึงควรซื้อแผงใหม่มาใช้ซ้ำอีกครั้งด้วยค่ะ
อย่างไรก็ตาม แม้ว่ายาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลจะใช้สะดวก หาซื้อได้ง่าย และราคาไม่แพง แต่ประสิทธิภาพก็ต่ำกว่าวิธีคุมกำเนิดมาตรฐานนะคะ การนำมาใช้แทนวิธีคุมกำเนิดปกติ ทำให้เสี่ยงที่จะป้องกันไม่สำเร็จมากกว่าที่ควรเป็น
จึงควรใช้ยาคุมฉุกเฉินเฉพาะกรณีถูกข่มขืน และเมื่อใช้วิธีคุมกำเนิดปกติผิดพลาด ไม่ถูกต้อง หรือมีเหตุฉุกเฉิน เช่น ถุงยางอนามัยรั่วแตก ห่วงอนามัยหลุด ลืมฉีดหรือลืมรับประทานยาคุม
“มาดอนน่า วัน” เป็นยาที่ผลิตภายในประเทศโดยบริษัทไบโอแลป จำกัด (Biolab co.ltd) และจัดจำหน่ายโดยบริษัทไบโอฟาร์ม เคมิคัลส์ จำกัด (Biopharm chemicals co.ltd) มีราคาประมาณ 50 – 70 บาทค่ะ
