ลืมกินยาคุมฉุกเฉินเม็ดที่สอง

การแบ่งรับประทานเป็น 2 ครั้ง หรือ Split dose regimen เป็นวิธีดั้งเดิมของการใช้ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยา ลีโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel) แบบ 2 เม็ดค่ะ

โดยใช้ โพสตินอร์ (Postinor), มาดอนน่า (Madonna), แมรี่ พิงค์ (Mary pink), แอปคาร์ นอร์แพก (ABCA Norpak), เลดี้นอร์ (Ladynore), แจนนี่ (Janny) หรือ โพสตาร์ร-2 (Postarr-2) รับประทานยา 1 เม็ด ภายใน 24 ชั่วโมง หรือไม่นานเกินกว่า 72 ชั่วโมง หลังจากมีเพศสัมพันธ์ และต้องรับประทานซ้ำอีก 1 เม็ดหลังจากที่รับประทานยาเม็ดแรกไปแล้ว 12 ชั่วโมง

ซึ่งต้องระวังการลืมรับประทานยาเม็ดที่สอง เพราะหากใช้ไม่ครบขนาดก็จะไม่มีประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์

อย่างไรก็ตาม ACOG Recommendations on Emergency Contraception, 2010. ของวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งอเมริกา (ACOG) แนะนำว่า ถ้าลืมรับประทานเม็ดที่สอง ซึ่งต้องใช้หลังเม็ดแรก 12 ชั่วโมง ก็ยังสามารถรับประทานได้ และมีประสิทธิภาพเช่นกัน โดยใช้ห่างจากเม็ดแรกไม่เกิน 24 ชั่วโมง

นอกจากนี้ Selected practice recommendations for contraceptive use – 4th edition; 2025. ขององค์การอนามัยโลก (WHO) และ U.S. Selected practice recommendations for contraceptive use, 2024. ของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (CDC)  ยังขยายกรอบเวลาเพิ่มขึ้นนะคะ โดยให้รับประทานยาคุมฉุกเฉินได้ภายใน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์

หากใช้ยาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ดตามวิธีดั้งเดิม โดยรับประทานเม็ดแรกไปแล้ว แต่ลืมรับประทานอีกครั้งในอีก 12 ชั่วโมงถัดมา
ให้รับประทานเม็ดที่สองทันทีที่นึกได้ หรืออย่างช้าไม่เกิน 24 ชั่วโมงนับจากเวลาที่รับประทานเม็ดแรก
ถ้าลืมยาคุมฉุกเฉินเม็ดที่สอง ให้รีบใช้โดยห่างจากเม็ดแรกไม่เกิน 24 ชั่วโมง

ยกตัวอย่างเช่น ถ้าใช้ยาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ด โดยแยกรับประทานสองครั้ง สมมุติว่ารับประทานเม็ดแรกในวันศุกร์เวลา 21.00 น. ก็ควรจะรับประทานเม็ดที่สองในอีก 12 ชั่วโมงถัดมา ซึ่งตรงกับเวลา 09.00 น. ในวันเสาร์

โดยยืดหยุ่นให้รับประทานเม็ดที่สองห่างจากเม็ดแรกได้ไม่เกิน 24 ชั่วโมงนะคะ นั่นคือ ถ้าลืมแล้วนึกได้ในระหว่าง 09.00 น. – 21.00 น. วันเสาร์ ก็ยังสามารถใช้ได้ค่ะ

ยาคุมฉุกเฉินแบบแบ่งใช้ 2 ครั้ง ให้รับประทานแต่ละเม็ดห่างกัน 12 - 24 ชั่วโมง
แต่ถ้านึกได้หลังใช้ยาคุมเม็ดแรกเกิน 24 ชั่วโมงไปแล้ว แต่เวลานั้นยังอยู่ภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ หรืออย่างช้าไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์
ให้ทิ้งยาคุมฉุกเฉินที่เหลืออยู่ 1 เม็ดในแผงเดิม
จากนั้นก็ซื้อยาคุมฉุกเฉินเพิ่ม 1 แผง (ยี่ห้อใดก็ได้ / รูปแบบ 1 หรือ 2 เม็ดก็ได้) แล้วรับประทานครบขนาดในครั้งเดียว ทันทีที่ทำได้ ภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ หรืออย่างช้าไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์
ถ้าใช้ยาคุมฉุกเฉินเม็ดที่สองไม่ทัน ให้ซื้อแผงใหม่ ยี่ห้อใดก็ได้ แบบ 1 หรือ 2 เม็ดก็ได้ มารับประทานครบขนาดในครั้งเดียว

สมมุติว่ามีเพศสัมพันธ์ในวันศุกร์เวลา 18.00 น. แล้วเลือกยาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ดมาใช้ตามวิธีดั้งเดิม โดยเริ่มรับประทานเม็ดแรกในวันศุกร์เวลา 21.00 น. ก็ต้องรับประทานเม็ดที่สองในวันเสาร์เวลา 09.00 น. หรืออย่างช้าไม่เกิน 21.00 น.

ถ้าลืมแล้วนึกได้ในวันอาทิตย์เวลา 09.00 น. ก็ใช้เม็ดที่สองไม่ทันแล้วนะคะ ให้ทิ้งยาคุมฉุกเฉินแผงนี้ได้เลย

แต่เนื่องจากยังไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ จึงสามารถแก้ตัวใหม่ได้ค่ะ

ด้วยการซื้อยาคุมฉุกเฉินอีก 1 แผง มารับประทานแบบครบขนาดในครั้งเดียว โดยจะเลือกยี่ห้อใดก็ได้ และจะเป็นยาคุมแบบ 1 เม็ดหรือ 2 เม็ดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องใช้ยาคุมแบบ 2 เม็ดยี่ห้อเดิม

ถ้าพลาดยาคุมฉุกเฉินเม็ดที่สองไปแล้ว ให้ใช้แผงใหม่แบบครบขนาดครั้งเดียว ภายใน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์

ซึ่งการรับประทานครบขนาดในครั้งเดียว หรือ Single dose regimen เป็นวิธีใหม่ของการใช้ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยา ลีโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel) นะคะ

โดยใช้ เมเปิ้ล ฟอร์ท (Maple forte), แทนซี วัน (Tansy one), มาดอนน่า วัน (Madonna one), เลดี้-วัน (Lady-one), โพสต์ 1 ฟอร์ต (Post 1 forte), วีนัสวัน (Venuz one) หรือ โอ ดอท วัน (O dott one) รับประทานยาเม็ดละ 1.5 มิลลิกรัม เม็ดเดียวครั้งเดียว

แต่ถ้าใช้ โพสตินอร์ (Postinor), มาดอนน่า (Madonna), แมรี่ พิงค์ (Mary pink), แอปคาร์ นอร์แพก (ABCA Norpak), เลดี้นอร์ (Ladynore), แจนนี่ (Janny) หรือ โพสตาร์ร-2 (Postarr-2) ก็ให้รับประทานยาเม็ดละ 0.75 มิลลิกรัม พร้อมกัน 2 เม็ดในครั้งเดียว

หากแก้ไขได้ภายใน 72 ชั่วโมงหลังจากมีเพศสัมพันธ์ ผลป้องกันจะใกล้เคียงของเดิม

ส่วนช่วงเวลา  72 – 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ แม้ว่าสามารถใช้ได้ แต่ประสิทธิภาพก็จะลดลงค่ะ