กินยาคุมก่อนเป็นประจำเดือนได้ไหม ถ้ามีเพศสัมพันธ์ไปแล้ว

กินยาคุมก่อนเป็นประจำเดือนได้ไหม ถ้ามีเพศสัมพันธ์ไปแล้ว

ปรับปรุงล่าสุด 27 กันยายน 2023

                รับประทานยาคุมแบบ 28 เม็ด หมดในวันที่ 21 สิงหาคม ประจำเดือนมา 21 – 25 สิงหาคม มีเพศสัมพันธ์ในวันที่ 27 สิงหาคมและ 8 กันยายน โดยที่ยังไม่ได้ใช้ยาคุมต่อ อยากทราบว่าสามารถเริ่มยาคุมแผงใหม่ในวันที่ 9 กันยายนได้ไหม

 

                หลังใช้ยาคุมแบบ 28 เม็ดหมดแผงแล้ว ก็ควรเริ่มแผงใหม่ในวันถัดมา เพื่อให้มีผลคุมกำเนิดที่ต่อเนื่องกัน แต่เมื่อไม่ได้คุมกำเนิดด้วยวิธีเดิมต่อ การมีเพศสัมพันธ์ในวันที่ 27 สิงหาคมและ 8 กันยายน จึงไม่มีผลป้องกันจากยาคุมที่เคยรับประทานแล้วนะคะ

                ในกรณีที่มีการใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกต้อง และไม่เกิดข้อผิดพลาดใด ๆ ก็ถือว่ามีความเสี่ยงที่จะตั้งครรภ์ไม่มากนัก หากต้องการเริ่มใช้ยาคุมรายเดือนอีก เพื่อให้มีผลป้องกันในโอกาสถัดไป ก็สามารถทำได้ค่ะ แต่ควรงดมีเพศสัมพันธ์ หรือใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วย ไปจนกว่าจะมีผลป้องกันจากยาคุมแผงนั้นแล้ว ซึ่งอาจเป็น 2 วัน, 7 วัน หรือ 9 วัน ขึ้นกับชนิดของยาคุมที่ใช้ (อ่านเพิ่มเติมได้จากบทความเรื่อง “ต้องกินยาคุม 28 เม็ดกี่วัน จึงจะมีเพศสัมพันธ์ได้”)

 

                แต่ถ้าผู้ถามมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน หรือป้องกันด้วยวิธีที่มีประสิทธิภาพต่ำ ก็มีโอกาสตั้งครรภ์ได้มาก การเริ่มรับประทานยาคุมรายเดือนในตอนนี้ ไม่ได้ช่วยลดความเสี่ยงดังกล่าว ในขณะที่ยาคุมฉุกเฉิน อาจช่วยลดความเสี่ยงที่จะตั้งครรภ์ จากการมีเพศสัมพันธ์ในวันที่ 8 กันยายนได้ หากใช้ทันที หรือเร็วที่สุดที่จะทำได้ภายใน 72 ชั่วโมง หรืออย่างช้าไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์

                ส่วนการมีเพศสัมพันธ์ในวันที่ 27 สิงหาคม ต่อให้มีความเสี่ยง แต่ก็เกินเวลาที่ยาคุมฉุกเฉินจะช่วยได้แล้วนะคะ อย่างไรก็ตาม ไม่ถือเป็นข้อห้ามในการรับประทานยาคุมฉุกเฉิน หากจำเป็นต้องใช้เพื่อลดความเสี่ยงจากการมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดค่ะ และไม่จำเป็นจะต้องตรวจการตั้งครรภ์ก่อน หากเวลายังผ่านมาไม่นานพอที่จะให้ผลตรวจที่แม่นยำ

 

                ยาคุมฉุกเฉินที่มีใช้ในประเทศไทย และอีกหลาย ๆ ประเทศทั่วโลก เป็นยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel Emergency Contraceptive Pill; LNG – ECP) ซึ่งหากจำเป็น ก็สามารถใช้ร่วมกับฮอร์โมนคุมกำเนิดอื่น ๆ ได้ โดยไม่ต้องกังวลว่าประสิทธิภาพจะลดลง

                ดังนั้น ในกรณีที่จำเป็นต้องใช้ยาคุมฉุกเฉิน หลังรับประทานไปแล้ว หากต้องการเริ่มใช้ยาคุมรายเดือน ก็สามารถทำได้โดยไม่ต้องรอให้ประจำเดือนมาก่อน แต่ต้องใช้ต่อเนื่องกันไประยะหนึ่งถึงจะเริ่มคุมกำเนิดได้ จึงควรงดมีเพศสัมพันธ์ หรือใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ในระหว่างที่ยังไม่มีผลป้องกันจากยาคุมรายเดือน (ซึ่งอาจเป็น 2 วัน, 7 วัน หรือ 9 วัน ขึ้นกับชนิดของยาคุมที่ใช้)

                และเพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีการตั้งครรภ์ จากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน หรือป้องกันด้วยวิธีที่มีประสิทธิภาพต่ำ แนะนำให้ตรวจการตั้งครรภ์ในอีก 3 – 4 สัปดาห์ถัดมาด้วยนะคะ

 

 

เอกสารอ้างอิง

  1. Selected Practice Recommendations for Contraceptive Use, 3rd edition. World Health Organization, 2016.
  2. U.S. Selected Practice Recommendations for Contraceptive Use. Centers for Disease Control and Prevention, 2016.
  3. FSRH CEU Guidance: Recommended Actions after Incorrect Use of Combined Hormonal Contraception. Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare, March 2020. (Amended July 2021)
  4. Family planning: A Global Handbook for Providers, 2022 edition.