กินยาคุม 28 เม็ด ประจำเดือนจะมาตอนไหน

ยาคุมรายเดือนแบบ 28 เม็ดมีหลายรูปแบบนะคะ ช่วงเวลาที่คาดว่าจะมีประจำเดือนของแต่ละยี่ห้อจึงแตกต่างกันได้

ในบทความนี้จะจัดแบ่งยาคุมแบบ 28 เม็ดออกเป็น 3 กลุ่ม ตามจำนวน “เม็ดยาฮอร์โมน” และ “เม็ดยาหลอก” ในแผง ได้แก่

1. ยาคุมฮอร์โมนรวม สูตร 21/7
2. ยาคุมฮอร์โมนรวม และยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว สูตร 24/4
3. ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว สูตรที่ไม่มี “เม็ดยาหลอก”

ยาคุมฮอร์โมนรวมแบบ 28 เม็ดส่วนใหญ่ จะมี “เม็ดยาฮอร์โมน” 21 เม็ด และ “เม็ดยาหลอก” 7 เม็ดค่ะ

หากรับประทานวันละ 1 เม็ด ติดต่อกันไปจนหมดแผง ก็จะได้รับฮอร์โมนต่อเนื่องกัน 21 วัน สลับด้วยช่วงปลอดฮอร์โมนนาน 7 วัน

เยื่อบุโพรงมดลูกที่มีฮอร์โมนไปหล่อเลี้ยงต่อเนื่อง จะยังไม่หลุดลอก วันที่รับประทาน “เม็ดยาฮอร์โมน” อยู่จึงยังไม่มีประจำเดือนมา

แต่อาจพบปัญหาเลือดออกกะปริบกะปรอยได้ โดยเฉพาะเมื่อรับประทานไม่ตรงเวลา

ส่วนวันที่ใช้ “เม็ดยาหลอก” จะถือเป็นช่วงปลอดฮอร์โมนของแผง

ซึ่งถ้าไม่มีการตั้งครรภ์ เยื่อบุโพรงมดลูกที่ไม่มีฮอร์โมนไปหล่อเลี้ยงไว้ ก็จะเริ่มหลุดลอก และมีการฉีกขาดของหลอดเลือดในเยื่อบุ ทำให้มีเลือดออกมานะคะ

โดยประจำเดือนของผู้ใช้ยาคุมสูตร 21/7 จะมาในช่วงที่ใช้ “เม็ดยาหลอก” ซึ่งมักพบหลัง “เม็ดยาฮอร์โมน” หมดไปแล้วประมาณ 2 – 3 วัน หรืออาจคลาดเคลื่อนจากนั้นเล็กน้อย

ยาคุมที่ระบุลำดับการใช้เป็นตัวเลข 1 – 28 เช่น “แอนนี่ ลินน์ 28” (Annylyn 28), “คาเมลล่า 28” (Camella 28), “ดิออร์รา 28” (Diora 28), “ฟีมีน 30” (Femine 30), “โกวานา อีดี” (Govana ED), “เลสซิลอน 28” (Lescilon 28), “ลิปซ์ อีดี” (Lipz ED), “มาร์กาเร็ต เอ็กซ์โอ” (Margaret X.O.), “มาร์วีลอน 28” (Marvelon 28), “เมอซิลอน 28” (Mercilon 28), “ไมโครเลนิน 30 ท.ว.” (Microlenyn 30 ED), “มินนี่ 28” (Minny 28), “ออนเจล 20” (Onjel 20), “พรีม 28” (Preme 28), “ริต้า 28” (Rita 28), “โซฟี่ 28” (Sophie 28) และ “ซูซี่ 28” (Sucee 28) จะคาดการณ์คร่าว ๆ ได้ว่าประจำเดือนน่าจะมาในวันที่ใช้เม็ดยาหมายเลข 24 หรือ 25 ของแผง

ส่วนยาคุมที่มีเพียงลูกศรระบุลำดับการใช้ เช่น “อานาไม” (Anamai), “แอนนา” (Anna), “คลีโอ” (Cleo), “เจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี.” (Jeny F.M.P.), “มาร์นอน” (Marnon), “อาร์เดน” (R-den), และ “ซารีน” (Zarine) อาจคาดการณ์คร่าว ๆ ว่าประจำเดือนน่าจะมาประมาณกลางแถวสุดท้ายของแผง

ถ้าใช้ไปจนหมดแผงแล้วแต่ยังไม่มีประจำเดือนมา แนะนำให้ตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดทดสอบทางปัสสาวะ ในตอนเช้าหลังตื่นนอน ของวันที่ครบกำหนดต่อยาคุมแผงใหม่

และหากผลตรวจออกมาเป็นไม่ตั้งครรภ์ ก็ควรต่อยาคุมแผงใหม่ตามกำหนด เพื่อให้มีผลคุมกำเนิดที่ต่อเนื่องค่ะ

สำหรับยาคุมที่กำหนดให้เริ่มรับประทานเม็ดยาในแถบสีแดงก่อนส่วนอื่น นั่นคือ “ไมโครไกนอน 30 ทว.” (Microgynon 30 ED) ประจำเดือนก็จะมาในช่วงที่เป็นแถบสีแดง โดยมักจะตรงกับวันจันทร์หรืออังคาร

ถ้าไม่มีประจำเดือนมาในช่วงที่รับประทานเม็ดสีขาว ควรตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดทดสอบทางปัสสาวะในตอนเช้าหลังตื่นนอน เพื่อให้มั่นใจว่าไม่ได้มีการตั้งครรภ์ ก่อนที่จะเริ่มใช้เม็ดสีเหลืองตามกำหนดนะคะ

มียาคุมแบบ 28 เม็ดบางยี่ห้อที่มี “เม็ดยาฮอร์โมน” 24 เม็ด และ “เม็ดยาหลอก” 4 เม็ด

ไม่ว่าจะเป็น “เฮอร์ซ” (Herz), “มินิดอซ” (Minidoz), “ไมนอซ” (Minoz), “เน็กซ์สเทลลิส” (Nextstellis), “ซินโฟเนีย” (Synfonia), “ยาส” (Yaz) หรือ “โซเนีย” (Zonia) ซึ่งเป็นยาคุมฮอร์โมนรวม

และ “สลินดา” (Slinda) ซึ่งเป็นยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว

หากรับประทานวันละเม็ดตามลำดับไปเรื่อย ๆ จนหมดแผง ก็จะได้รับฮอร์โมนต่อเนื่องกันใน 24 วันแรก ต่อด้วยช่วงปลอดฮอร์โมนใน 4 วันสุดท้าย

เยื่อบุโพรงมดลูกที่มีฮอร์โมนไปหล่อเลี้ยงต่อเนื่อง จะยังไม่หลุดลอก วันที่รับประทาน “เม็ดยาฮอร์โมน” อยู่จึงยังไม่มีประจำเดือนมา

แต่อาจพบปัญหาเลือดออกกะปริบกะปรอยได้ โดยเฉพาะเมื่อรับประทานไม่ตรงเวลา

วันที่ใช้ “เม็ดยาหลอก” จะถือเป็นช่วงปลอดฮอร์โมนของแผง

ซึ่งถ้าไม่มีการตั้งครรภ์ เยื่อบุโพรงมดลูกที่ไม่มีฮอร์โมนไปหล่อเลี้ยงไว้ ก็จะเริ่มหลุดลอก และมีการฉีกขาดของหลอดเลือดในเยื่อบุ ทำให้มีเลือดออกมา

โดยประจำเดือนของผู้ใช้ยาคุมสูตร 24/4 จะมาในช่วงที่ใช้ “เม็ดยาหลอก” ซึ่งมักพบหลัง “เม็ดยาฮอร์โมน” หมดไปแล้วประมาณ 2 – 3 วัน หรืออาจคลาดเคลื่อนจากนั้นเล็กน้อย

โดยคาดการณ์คร่าว ๆ ได้ว่าประจำเดือนน่าจะมาในวันที่ใช้เม็ดยาหมายเลข 27 หรือ 28 ของแผง เนื่องจากยาคุมสูตรนี้มีช่วงปลอดฮอร์โมนสั้น ๆ เพียง 4 วันค่ะ

และแม้จะเป็นยาคุมสูตร 24/4 เหมือนกัน แต่ผู้ใช้ “สลินดา” ก็อาจจะพบปัญหาเลือดออกกะปริบกะปรอย ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือไม่มีประจำเดือน ซึ่งเป็นผลข้างเคียงที่พบบ่อยของยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว ได้มากกว่าผู้ใช้ “เฮอร์ซ”, “มินิดอซ”, “ไมนอซ”, “เน็กซ์สเทลลิส”, “ซินโฟเนีย”, “ยาส” และ “โซเนีย” ซึ่งเป็นยาคุมฮอร์โมนรวม

เพื่อให้ชัดเจนว่าไม่ได้ตั้งครรภ์ หากใช้ยาคุมสูตร 24/4 ยี่ห้อใดก็ตามจนครบ 28 เม็ดแล้วยังไม่มีประจำเดือน แนะนำให้ตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดทดสอบทางปัสสาวะ ในตอนเช้าหลังตื่นนอน ของวันที่ครบกำหนดต่อยาคุมแผงใหม่ด้วยนะคะ

“เอ็กซ์ลูตอน” (Exluton), “เดลิต้อน” (Dailyton) และ “ซีราเซท” (Cerazette) เป็นยาคุมฮอร์โมนเดี่ยวที่เม็ดยาในแผงทั้ง 28 เม็ดเป็น “เม็ดยาฮอร์โมน” ค่ะ

เมื่อต้องรับประทานยาคุมต่อเนื่องกันทุกวันโดยไม่เว้นว่าง และไม่มี “เม็ดยาหลอก” อยู่ในแผงเลย จึงถือว่าการใช้ยาคุมในกลุ่มนี้จะไม่มีช่วงปลอดฮอร์โมนนะคะ

ผลข้างเคียงเด่นของยาคุมชนิดฮอร์โมนเดี่ยว ซึ่งมีเฉพาะฮอร์โมนโปรเจสติน ก็คือ เลือดออกกะปริบกะปรอย ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือไม่มีประจำเดือน

ผู้ใช้ “ซีราเซท”, “เดลิต้อน” และ “เอ็กซ์ลูตอน จึงไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าจะมีประจำเดือนมาหรือไม่ และน่าจะมาตรงกับเม็ดใดในแผง

แต่ก็ถือเป็นยาคุมที่มีความปลอดภัยสูง และพบผลข้างเคียงอื่น ๆ น้อยกว่ายาคุมชนิดฮอร์โมนรวม ซึ่งมีทั้งฮอร์โมนเอสโตรเจนและฮอร์โมนโปรเจสติน

อย่างไรก็ตาม ถ้ารับประทานยาคุมถูกต้องและตรงเวลาสม่ำเสมอ ก็มีความเสี่ยงน้อยมากที่จะตั้งครรภ์ จึงไม่ต้องกังวลหากใช้ยาคุมชนิดนี้ไปจนหมดแผงแล้วแต่ยังไม่มีประจำเดือนมา และสามารถต่อแผงใหม่ได้ตามกำหนดเพื่อให้มีผลคุมกำเนิดที่ต่อเนื่องกันค่ะ

แต่ในกรณีที่รับประทานยาคุมไม่ตรงเวลา โดยเฉพาะเมื่อลืมใช้ “เดลิต้อน” หรือ “เอ็กซ์ลูตอน” เกิน 3 ชั่วโมง หรือ ลืมใช้ “ซีราเซท” เกิน 12 ชั่วโมง ก็จะไม่มีผลคุมกำเนิดต่อเนื่องแล้วนะคะ จึงมีความเสี่ยงที่จะตั้งครรภ์ได้ หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยางป้องกัน

จึงควรตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดทดสอบทางปัสสาวะ ในตอนเช้าหลังตื่นนอน ห่างจากวันที่มีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดอย่างน้อย 14 วันค่ะ