หากใช้ยาคุมแบบ 21 เม็ด รับประทานหมดแล้วก็จะเว้นว่าง 7 วัน เพื่อเป็นช่วงปลอดฮอร์โมนก่อนต่อแผงใหม่ ซึ่งผู้ใช้อาจลืมแล้วต่อยาคุมแผงใหม่ช้าเกินกำหนด ทำให้ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดลดลง
การใช้ยาคุมแบบ 28 เม็ดสูตร 21/7 ที่มี “เม็ดยาฮอร์โมน” 21 เม็ดเท่าเดิม แต่เพิ่ม “เม็ดยาหลอก” มาอีก 7 เม็ด เพื่อให้ใช้แทนการเว้นว่าง 7 วัน และเมื่อหมดแผงเดิมแล้วก็ต่อแผงใหม่ในวันถัดมาได้เลย จึงลดความเสี่ยงที่จะลืมต่อยาคุมแผงใหม่ค่ะ
แต่เพราะมีทั้ง “เม็ดยาฮอร์โมน” และ “เม็ดยาหลอก” อยู่ในแผง จึงต้องระวังว่าจะแกะมาใช้สลับกัน โดยเฉพาะถ้าใช้ “เม็ดยาหลอก” แทน “เม็ดยาฮอร์โมน” ก็อาจป้องกันการตั้งครรภ์ไม่ได้นะคะ
ผู้ผลิตจึงต้องกำหนดรูปแบบการใช้ เพื่อเพิ่มความมั่นใจว่า หากรับประทานถูกต้องและต่อเนื่องตามคำแนะนำ ในทุก ๆ รอบ 28 วัน ผู้ใช้จะได้รับฮอร์โมนติดต่อกันเป็นเวลา 21 วัน สลับกับช่วงปลอดฮอร์โมนอีก 7 วันค่ะ
ใช้เรียงตามลูกศร / ตัวเลข
ยาคุมสูตร 21/7 ส่วนใหญ่จะจัดเรียง “เม็ดยาฮอร์โมน” ไว้ใน 21 ลำดับแรก และตามด้วย “เม็ดยาหลอก” ใน 7 ลำดับสุดท้าย แล้วกำหนดให้รับประทานตามลำดับลูกศรหรือตัวเลข 1 – 28
สำหรับบางยี่ห้อที่มีให้เลือกใช้ทั้งแบบ 21 เม็ดและ 28 เม็ด ในแผงของยาคุมแบบ 21 เม็ด จะระบุตัวย่อของวันในสัปดาห์เอาไว้ โดยให้เลือกเม็ดยามารับประทานตามวัน เมื่อหมดแผงแล้วให้เว้นว่าง 7 วันก่อนต่อแผงใหม่ ซึ่งข้อดีก็คือ สามารถตรวจสอบประจำวันได้ง่าย แต่ข้อเสียก็คือ อาจลืมต่อแผงใหม่ตามกำหนด
ขณะที่ในแผงของยาคุมแบบ 28 เม็ด จะระบุตัวเลข 1 – 28 เอาไว้ โดยให้เริ่มจากหมายเลข 1 แล้วใช้ต่อตามลำดับไปจนถึงหมายเลข 28 เมื่อหมดแผงแล้วให้ต่อแผงใหม่ในวันถัดมา ซึ่งข้อดีข้อเสียก็จะตรงกันข้ามกับแบบแรกนะคะ นั่นคือ ยาคุมแบบนี้ช่วยให้ต่อแผงใหม่ได้ตรงตามกำหนด แต่ก็ยากในการตรวจสอบประจำวัน
ใช้เรียงตามลูกศร / ตัวเลข ร่วมกับแถบช่วยจำ
เคยมีการนำจุดเด่นของทั้ง 2 รูปแบบมาใช้ร่วมกัน เช่น “เมลลิแอน อีดี” (Meliane ED) ซึ่งมีแถบช่วยจำที่ระบุตัวย่อของวัน มาให้ใช้ร่วมกับการระบุตัวเลข 1 – 28 ในแผง
เพื่อแก้ปัญหาการตรวจสอบประจำวันได้ยาก ที่มักพบในการใช้ยาคุมสูตร 21/7 และยังคงข้อดีของยาคุมแบบ 28 เม็ด ที่ช่วยให้ผู้ใช้ไม่ลืมต่อยาคุมแผงใหม่ตามกำหนด
อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน “เมลลิแอน อีดี” ไม่มีจำหน่ายแล้ว แต่ก็ยังพบการใช้แถบช่วยจำที่ระบุตัวย่อของวัน ร่วมกับการเรียงลำดับในแผงด้วยลูกศรและตัวเลข ในยาคุมสูตร 24/4 หลาย ๆ ยี่ห้อค่ะ
ใช้เรียงตามวัน โดยเริ่มจากแถบสีแดง
ยาคุมสูตร 21/7 บางยี่ห้อ เช่น “ไมโครไกนอน 30 ทว.” (Microgynon 30 ED) จะระบุตัวย่อของวันในสัปดาห์เอาไว้ในแผง และให้ผู้ใช้เริ่มรับประทานเม็ดยาที่อยู่ในแถบสีแดงก่อน เพื่อกำหนดให้ประจำเดือนมาไม่ตรงกับวันหยุดเสาร์-อาทิตย์
และเนื่องจากในแถบสีแดง มีทั้ง “เม็ดยาฮอร์โมน” และ “เม็ดยาหลอก” จะได้รับประทานเม็ดยาชนิดใดก่อนก็ขึ้นกับวันที่เริ่มใช้
ซึ่งต่างจากยาคุมสูตร 21/7 ทั่วไป ที่จะได้รับประทาน “เม็ดยาฮอร์โมน” เป็นเม็ดแรกเสมอ
แต่แม้ว่าผู้ใช้ “ไมโครไกนอน 30 ทว.” อาจได้เริ่มรับประทาน “เม็ดยาหลอก” ก่อน “เม็ดยาฮอร์โมน” แต่เมื่อใช้ต่อเนื่องกันไปเรื่อย ๆ ก็จะได้รับฮอร์โมนติดต่อกัน 21 วัน และสลับด้วยช่วงปลอดฮอร์โมนอีก 7 วันเช่นเดียวกันกับยาคุมสูตร 21/7 ยี่ห้ออื่น ๆ นั่นเอง
ใช้เรียงตามวัน ผสมกับเรียงตามตัวเลข
นอกจากการระบุเป็นตัวย่อของวันในสัปดาห์ไว้ในแผง หรือการติดแถบสติกเกอร์ช่วยจำเพิ่มเติม ยังมีรูปแบบการใช้อื่น ๆ อีก ที่ช่วยให้ผู้ใช้ยาคุมสูตร 21/7 สามารถตรวจสอบประจำวันได้ง่าย
ยกตัวอย่างจากรูปแบบและวิธีการใช้ของ “Alesse 28” ซึ่งยังไม่มีจำหน่ายในประเทศไทยนะคะ
และปรับเป็นภาษาไทย เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย โดยเปรียบเทียบระหว่างรูปแบบ 21 เม็ด (Alesse 21) และ รูปแบบ 28 เม็ด (Alesse 28)
ซึ่งจะเห็นได้ว่า ทั้ง 2 รูปแบบมี “เม็ดยาฮอร์โมน” 21 เม็ดเท่ากัน โดยระบุตัวย่อของวันในสัปดาห์ในไว้ในแผง และจัดเรียงเม็ดยาในลักษณะเดียวกัน
นั่นคือ ให้ผู้ใช้แกะเม็ดยาที่ระบุตัวย่อตรงกับวันที่รับประทาน และใช้ต่อเนื่องวันละเม็ดไปเรื่อย ๆ จนครบ 21 เม็ด จากนั้น ผู้ใช้ “Alesse 21” ก็จะเว้นว่าง 7 วันเพื่อเป็นช่วงปลอดฮอร์โมน แล้วจึงค่อยต่อยาคุมแผงใหม่
ส่วนผู้ใช้ “Alesse 28” ก็จะรับประทาน “เม็ดยาหลอก” ในลำดับที่ 22 – 28 ต่อไปวันละเม็ด ซึ่งถือเป็นช่วงปลอดฮอร์โมน 7 วันเช่นกัน
รูปแบบการใช้ของ “Alesse 28” ที่ให้แกะ “เม็ดยาฮอร์โมน” ตามวัน จึงเป็นอีกทางเลือกเพื่อแก้ปัญหาการตรวจสอบประจำวันได้ยาก ซึ่งมักพบในการใช้ยาคุมสูตร 21/7
โดยยังคงข้อดีของยาคุมแบบ 28 เม็ด ที่มีเม็ดยาหลอกให้ใช้แทนการเว้นว่าง ทำให้ไม่ลืมต่อยาคุมแผงใหม่ตามกำหนด
และแม้ว่าการเรียงลำดับ “เม็ดยาหลอก” ตามตัวเลข อาจทำให้ตรวจสอบในช่วงนี้ได้ยากกว่า ถ้าเทียบกับ “เมลลิแอน อีดี” ที่มีวันในแถบช่วยจำให้ตรวจสอบได้ ไม่ว่าจะใช้ “เม็ดยาฮอร์โมน” หรือ “เม็ดยาหลอก”
แต่ถ้าต้องเปลี่ยนรูปแบบยาคุม ระหว่าง 21 เม็ด (Alesse 21) กับ 28 เม็ด (Alesse 28) ก็สามารถทำได้ง่ายนะคะ เนื่องจากทั้ง 2 รูปแบบจัดวาง “เม็ดยาฮอร์โมน” ในตำแหน่งเดียวกัน และให้ใช้เรียงลำดับตามวันเหมือนกันค่ะ
