ยาคุม “วันเดย์” (ONEDAY)

ยาคุมวันเดย์

ปรับปรุงล่าสุด 1 กันยายน 2023

                “วันเดย์” (ONEDAY) เป็นยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมแบบ 28 เม็ด ซึ่ง “เม็ดยาฮอร์โมน” จะเป็นเม็ดสีขาว มีฮอร์โมนเอสโตรเจน Mestranol เม็ดละ 0.05 มิลลิกรัม และฮอร์โมนโปรเจสติน Norethindrone อีกเม็ดละ 1 มิลลิกรัม เท่ากันทั้ง 21 เม็ด

                ส่วน “เม็ดยาหลอก” จะเป็นเม็ดสีน้ำตาล มีตัวยาบำรุงเลือด Ferrous fumarate อยู่เม็ดละ 75 มิลลิกรัม เท่ากันทั้ง 7 เม็ด

 

                Mestranol จะต้องผ่านการเปลี่ยนแปลงที่ตับให้เป็น Ethinyl estradiol ก่อนจึงจะออกฤทธิ์ได้ โดยทั่วไปถือว่า Mestranol 0.050 มิลลิกรัม จะเทียบเท่ากับ Ethinyl estradiol 0.035 มิลลิกรัมค่ะ

                จึงจัดให้ “วันเดย์” เป็นยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม ประเภทฮอร์โมนต่ำ เพราะในการใช้ “เม็ดยาฮอร์โมน” 1 เม็ด จะได้ Ethinyl estradiol น้อยกว่า 0.050 มิลลิกรัม

 

                ผลข้างเคียงจากเอสโตรเจน ไม่ว่าจะเป็นอาการคลื่นไส้, อาเจียน, ปวดศีรษะ, บวมน้ำ หรือการเกิดฝ้า จะพบจาก “วันเดย์” ได้น้อยกว่ายาคุมประเภทฮอร์โมนสูง (High dose pills) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ คลื่นไส้/อาเจียน ที่พบจากการใช้ Mestranol ได้น้อยกว่ายาคุมสูตร Ethinyl estradiol

                ส่วน Norethindrone หรือ Norethisterone เป็นโปรเจสตินรุ่นที่ 1 มีฤทธิ์แอนโดรเจนสูง จึงอาจพบผลข้างเคียงเรื่องสิวฮอร์โมน, หน้ามัน หรือขนดกได้

                และการใช้ Ferrous fumarate อาจทำให้คลื่นไส้, อาเจียน, ปวดท้อง, ท้องผูก, ท้องเสีย หรือถ่ายเป็นสีดำ แต่เนื่องจากในเม็ดยาหลอกมีขนาดยาต่ำมาก จึงน่าจะพบผลข้างเคียงดังกล่าวได้น้อยและไม่รุนแรง

 

                อย่างไรก็ตาม ยาคุมกำเนิดอาจเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดำ, เนื้องอกหรือมะเร็งบางชนิดที่สัมพันธ์กับฮอร์โมนเพศ หรือการเสียชีวิตด้วยโรคหลอดเลือดสมอง/โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด โดยเฉพาะหากมีการใช้อย่างไม่เหมาะสม

                ดังนั้น ผู้ที่มีโรคประจำตัว, ผู้ที่สูบบุหรี่ โดยเฉพาะถ้ามีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป, หรือผู้ที่ต้องการใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่นที่นอกเหนือจากการคุมกำเนิด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้นะคะ

                อีกทั้ง ผู้ป่วยที่มีภาวะพร่องเอนไซม์จีซิกพีดี (G-6-PD deficiency) ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาคุม “วันเดย์” เนื่องจากมี Mestranol จึงอาจทำให้เม็ดเลือดแดงแตกได้ง่าย

                เช่นเดียวกับผู้ป่วยโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ที่ไม่ควรใช้ยาคุม “วันเดย์” เพราะอาจเสี่ยงต่อภาวะเหล็กเกินหากได้รับ Ferrous ปริมาณมาก หรือเป็นประจำ

 

                “วันเดย์” เป็นยาที่ผลิตภายในประเทศ มีราคาประมาณแผงละ 20 – 30 บาทค่ะ

 

 

อ่านเพิ่มเติม วิธีรับประทานยาคุมวันเดย์