“โอ ดอท วัน” (O dott one) เป็นยาคุมฉุกเฉินแบบ 1 เม็ด ซึ่งมีตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel; LNG) อยู่เม็ดละ 1.5 มิลลิกรัม
ในเอกสารกำกับยาจะแนะนำว่า “กินยา 1 เม็ด ภายใน 12 ชั่วโมง แต่ไม่นานเกินกว่า 72 ชั่วโมง ภายหลังจากมีเพศสัมพันธ์”
โดยแนะนำเพิ่มเติมว่า “ถ้าอาเจียนภายใน 3 ชั่วโมง หลังจากกินยา ควรกินยาใหม่อีกครั้งทันที”
การตั้งกรอบเวลาให้รับประทานภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ สอดคล้องกับแนวทางการใช้ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล ของ วิทยาลัยการดูแลสุขภาพทางเพศและการเจริญพันธุ์ สหราชอาณาจักร (CoSRH หรือชื่อเดิม FSRH)
ในขณะที่ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (CDC) และ องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำว่า สามารถใช้ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลได้ภายใน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ แต่ประสิทธิภาพอาจลดลงตามเวลา โดยเฉพาะเมื่อเกิน 96 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ไปแล้ว
ซึ่งคู่มือการวางแผนครอบครัวที่ใช้ในประเทศไทย จะยึดแนวทางขององค์การอนามัยโลกเป็นมาตรฐานค่ะ
ส่วนกรณีที่อาเจียนหลังรับประทานยาคุมฉุกเฉิน องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ใช้ซ้ำเมื่ออาเจียนภายใน 2 ชั่วโมงหลังรับประทานสำหรับยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลและยาคุมฉุกเฉินชนิดฮอร์โมนรวม หรือภายใน 3 ชั่วโมงหลังรับประทานยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยายูลิพริสทอล อะซีเตท
ในขณะที่ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (CDC) และ วิทยาลัยการดูแลสุขภาพทางเพศและการเจริญพันธุ์ สหราชอาณาจักร (CoSRH หรือชื่อเดิม FSRH) กำหนดกรอบเวลาไว้ตรงกันที่ 3 ชั่วโมงไม่ว่าจะรับประทานยาคุมฉุกเฉินชนิดใด
ดังนั้น หากคุณผู้อ่านจำเป็นจะต้องคุมกำเนิดฉุกเฉินด้วย “โอ ดอท วัน” ก็รับประทานเพียงเม็ดเดียว ให้เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์นะคะ
แต่ถ้าใช้ไม่ทัน แล้วยังไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ และไม่สามารถเลือกใช้วิธีคุมกำเนิดฉุกเฉินอื่น ๆ แทน ก็ยังควรรับประทาน “โอ ดอท วัน” ในทันทีที่ทำได้ เพราะแม้ว่าประสิทธิภาพอาจลดลง แต่ก็คงดีกว่าไม่ได้ป้องกันใด ๆ เลย
และหากอาเจียนภายใน 3 ชั่วโมงหลังรับประทาน ยาอาจยังดูดซึมไม่สมบูรณ์ จึงควรซื้อแผงใหม่มาใช้ซ้ำอีกครั้งด้วยค่ะ
อย่างไรก็ตาม แม้ว่ายาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลจะใช้สะดวก หาซื้อได้ง่าย และราคาไม่แพง แต่ประสิทธิภาพก็ต่ำกว่าวิธีคุมกำเนิดมาตรฐานนะคะ การนำมาใช้แทนวิธีคุมกำเนิดปกติ ทำให้เสี่ยงที่จะป้องกันไม่สำเร็จมากกว่าที่ควรเป็น
จึงควรใช้ยาคุมฉุกเฉินเฉพาะกรณีถูกข่มขืน และเมื่อใช้วิธีคุมกำเนิดปกติผิดพลาด ไม่ถูกต้อง หรือมีเหตุฉุกเฉิน เช่น ถุงยางอนามัยรั่วแตก ห่วงอนามัยหลุด ลืมฉีดหรือลืมรับประทานยาคุม
“โอ ดอท วัน” ผลิตและจัดจำหน่ายโดย บริษัทไทยนครพัฒนา จำกัด (Thai Nakorn Patana co.ltd) ราคาประมาณ 50 – 70 บาทค่ะ
