กินยาคุม “เจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี.” ย้อนศร

ปรับปรุงล่าสุด 20 มิถุนายน 2022

                “เจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี.” (Jeny F.M.P.) เป็นยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมแบบ 28 เม็ด

                ซึ่ง 21 เม็ดแรกที่มีสีขาว คือ เม็ดยาฮอร์โมน โดยมีตัวยาฮอร์โมนเอสโตรเจน Ethinyl estradiol เม็ดละ 0.05 มิลลิกรัม รวมกับฮอร์โมนโปรเจสติน Norgestrel อีกเม็ดละ 0.5 มิลลิกรัม

                ส่วน 7 เม็ดสุดท้ายที่มีสีแดง คือ เม็ดยาหลอก หรืออาจเรียกว่าเม็ดแป้ง เนื่องจากไม่ได้มีตัวยาสำคัญใด ๆ

 

                ในแผงของ “เจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี. ” จะมีลูกศรแสดงลำดับการใช้ โดยเริ่มจากลูกศรขนาดใหญ่ ที่อยู่ด้านซ้ายบนของแผง จากนั้นก็ให้รับประทานต่อตามการชี้บอกของลูกศรขนาดเล็กไปเรื่อย ๆ จนครบทั้ง 28 เม็ด

 

                หากนำภาพเม็ดยามาใส่ไว้ที่แผงยา จะเห็นว่าสามแถวบนของแผงเป็นเม็ดสีขาว ซึ่งก็คือเม็ดยาฮอร์โมน รวมกันเท่ากับ 21 เม็ด ส่วนเม็ดยาในแถวล่างสุดที่มีสีแดง เป็นเม็ดยาหลอก มีอยู่ 7 เม็ด

blank

                ดังนั้น เมื่อรับประทานเรียงตามลำดับลูกศรไปเรื่อย ๆ จนหมด ก็จะทำให้ผู้ใช้ได้รับฮอร์โมนติดต่อกันในช่วง 21 วันแรก และมีช่วงปลอดฮอร์โมนใน 7 วันสุดท้ายของแผงนั่นเองค่ะ

 

                ถ้ารับประทาน “เจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี.” ย้อนศร หรือใช้เม็ดยาผิดตำแหน่ง แล้วทำให้เม็ดยาหลอกถูกนำมาใช้แทนเม็ดยาฮอร์โมน (ใช้เม็ดสีแดงแทนเม็ดสีขาว) ก็จะลดประสิทธิภาพในการคุมกำเนิด จึงต้องแก้ไขด้วยการรับประทานเม็ดยาฮอร์โมน (เม็ดสีขาว) ทดแทนที่ขาดไป ให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้

 

                แต่ถ้าใช้เม็ดยาฮอร์โมนสลับตำแหน่งกันเอง (ใช้เม็ดสีขาวแทนเม็ดสีขาว) หรือใช้เม็ดยาหลอกสลับกันเอง (ใช้เม็ดสีแดงแทนเม็ดสีแดง) ก็ไม่มีปัญหา เพราะประสิทธิภาพไม่ต่างกัน จึงไม่ต้องแกะเม็ดยาในตำแหน่งที่ถูกต้องมารับประทานซ้ำอีก

 

  • ตัวอย่างที่ 1 : รับประทานเม็ดยาผิดสี

                เช่น เมื่อรับประทานเม็ดสีขาวที่เป็นเม็ดแรกของแถวที่สามไปแล้ว วันต่อมาก็ควรจะรับประทานเม็ดสีขาวที่อยู่ในวงกลมเขียว แต่กลับรับประทานผิด โดยไปรับประทานเม็ดสีแดงที่อยู่ในวงกลมแดงแทน

                เมื่อรับประทานผิด โดยใช้เม็ดยาหลอก (เม็ดสีแดง) แทนเม็ดยาฮอร์โมน (เม็ดสีขาว) ก็จะทำให้ไม่ได้รับฮอร์โมน ในช่วงเวลาที่ควรได้รับ ซึ่งอาจลดประสิทธิภาพในการคุมกำเนิด

                จึงควรแก้ไขด้วยการรับประทานเม็ดที่ถูกต้องทันที หรือเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้

 

                นั่นคือ ถ้ารู้ตัวก่อนที่จะถึงเวลารับประทานยาคุมเม็ดถัดไป ก็ให้แกะเม็ดสีขาวที่อยู่ในวงกลมเขียวมารับประทานทันทีที่นึกได้ แล้วรอรับประทานเม็ดสีขาวที่อยู่ถัดไปเมื่อถึงเวลารับประทานปกติ

blank

                หรือถ้าถึงเวลารับประทานยาคุมประจำวันแล้ว  ก็ให้รับประทานเม็ดสีขาวในวงกลมเขียว พร้อมกับเม็ดสีขาวในลำดับถัดไป (แต่การรับประทานเม็ดยาฮอร์โมน 2 เม็ดพร้อมกันก็อาจทำให้คลื่นไส้/อาเจียน ปวดหรือเวียนศีรษะมากขึ้นนะคะ)

                หลังจากนั้นก็ให้รับประทานเม็ดยาที่เหลืออยู่ในแผงต่อวันละเม็ด ตามลำดับลูกศร

 

                แต่เมื่อถึงวันที่จะต้องรับประทานเม็ดสีแดงในวงกลมแดง ซึ่งไม่มีเม็ดยาอยู่ในแผงแล้ว เนื่องจากมีการแกะมาใช้ผิดไปก่อนหน้านี้ ก็ให้เว้นว่างในวันนั้นแทน เพื่อให้มีช่วงปลอดฮอร์โมนครบ 7 วันตามปกติ

                จากนั้นก็ต่อแผงใหม่ในวันถัดมา

 

                หรือถ้ากลัวว่าจะสับสน ก็สามารถต่อยาคุมแผงใหม่โดยไม่ต้องเว้นว่างทดแทนเม็ดยาหลอกที่หายไปก็ได้ เพราะแม้จะทำให้รอบนี้มีช่วงปลอดฮอร์โมนสั้นกว่าปกติ แต่ก็ไม่ได้ลดประสิทธิภาพของยาคุมค่ะ

 

                ส่วนผลในการคุมกำเนิด ให้พิจารณาเช่นเดียวกับกรณีที่ลืมรับประทานยา นั่นคือ หากมีผลคุมกำเนิดจากยาคุมแผงนั้นแล้ว ถ้าพลาดการใช้เม็ดยาฮอร์โมนของเจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี.ไม่ถึง 48 ชั่วโมง (นับจากเวลาที่ควรจะใช้ยาคุมเม็ดนั้น ไปหาเวลาที่ได้รับประทานจริง) จะถือว่ายังมีผลคุมกำเนิดต่อเนื่อง

            ซึ่งตามตัวอย่างที่กล่าวไปข้างต้น มีการรับประทานผิดแค่เม็ดเดียว ซึ่งนับจากเวลาที่ควรจะใช้เม็ดสีขาวในวงกลมเขียว ไปหาเวลาที่ได้รับประทานจริง ก็จะห่างกันไม่เกิน 24 ชั่วโมง จึงถือว่ายังมีผลคุมกำเนิดต่อเนื่องนะคะ

 

 

  • ตัวอย่างที่ 2 : รับประทานผิดเม็ด แต่เป็นสีเดียวกัน

                เช่น เมื่อรับประทานเม็ดสีขาวที่เป็นเม็ดสุดท้ายของแถวที่สองไปแล้ว เม็ดยาที่ควรใช้เป็นลำดับถัดไป ก็คือ เม็ดยาสีขาวที่อยู่ซ้ายสุดของแถวที่สาม (เมื่อมองจากด้านที่มีลูกศรชี้บอก) แต่กลับรับประทานผิด โดยแกะเม็ดยาสีขาวที่อยู่ขวาสุดของแถวที่สามมาใช้แทน

                ในกรณีนี้ ไม่มีปัญหาค่ะ เนื่องจากเม็ดยาทั้งสองมีสีเดียวกัน โดยเป็นเม็ดยาฮอร์โมนเหมือนกัน จึงไม่ต้องแกะเม็ดยาในตำแหน่งที่ถูกต้องมารับประทานซ้ำอีก

 

            หลักสำคัญของการใช้ยาคุม “เจนนี่ เอฟ.เอ็ม.พี.” ก็คือ จะต้องรับประทานเม็ดยาฮอร์โมนติดต่อกันให้ครบ 21 วันก่อน แล้วตามด้วยการรับประทานเม็ดยาหลอกอีก 7 วัน ดังนั้น แม้จะสลับตำแหน่ง แต่ถ้ายังคงได้ใช้เม็ดสีขาวใน 21 วันแรก แล้วตามด้วยเม็ดสีแดงใน 7 วันสุดท้าย ก็ถือว่าตรงตามหลักการดังกล่าวนั่นเอง

            อย่างไรก็ตาม การรับประทานตามลูกศรช่วยลดความเสี่ยงที่จะใช้ผิดได้ ดังนั้น ควรตรวจสอบลำดับการใช้ทุกครั้งก่อนรับประทาน และใช้ให้ถูกต้องตามลำดับนะคะ

 

                เมื่อรับประทานผิด โดยใช้เม็ดสีขาวในวงกลมแดงแทนเม็ดสีขาวในวงกลมเขียวไปแล้ว ก็ถือว่าได้มีการใช้เม็ดยาฮอร์โมนเรียบร้อยแล้วในวันนั้น จึงไม่ต้องแกะเม็ดสีขาวในวงกลมเขียวมารับประทานซ้ำอีก แต่ให้รอรับประทานเม็ดสีขาวที่เหลืออยู่วันละเม็ดตามเดิม หมดแล้วจึงค่อยใช้เม็ดสีแดงต่อตามลำดับ

 

                วิธีแรกที่จะแนะนำ คือ ให้รับประทานเม็ดยาในแถวนี้ย้อนศรต่อไปจนหมดแถว (ใช้เรียงจากวงกลมแดงไปหาวงกลมเขียว ตามการชี้ของลูกศรสีแดง ซึ่งตรงกันข้ามกับการชี้ของลูกศรสีน้ำเงินที่ระบุไว้ในแผง)

                เมื่อใช้เม็ดสีขาวในแถวนี้หมดแล้ว จึงค่อยรับประทานเม็ดสีแดงในแถวสุดท้ายตามลำดับปกติ

blank

 

                หรือวิธีที่สอง คือ ให้รับประทานเม็ดสีขาวที่เหลืออยู่ 6 เม็ดในแถวนี้ เรียงตามลูกศร

                หมดแถวนี้แล้วก็รับประทานเม็ดสีแดงในแถวสุดท้ายเป็นลำดับถัดไป

blank

 

                และวิธีสุดท้ายที่จะแนะนำ เหมาะสำหรับผู้ที่ไล่ลำดับเม็ดยาในแถวเทียบกับวันในสัปดาห์อยู่เสมอ สมมติว่าเริ่มรับประทานยาคุมแผงนี้ในวันจันทร์ เมื่อไล่ลำดับตามลูกศร เม็ดแรกของแต่ละแถวก็จะตรงกับวันจันทร์ด้วยเช่นกัน

                หากเผลอรับประทานเม็ดแรกในแถวที่สามแบบย้อนศร หากยังต้องการไล่ลำดับโดยเรียงตามลูกศรเหมือนเดิม ก็ให้เลือกเม็ดยามารับประทานตามการไล่ลำดับปกติ

                เมื่อถึงวันอาทิตย์ ซึ่งไม่มีเม็ดสีขาวในวงกลมแดง เนื่องจากถูกแกะไปใช้แล้วในวันจันทร์ที่ผ่านมา ก็ให้แกะเม็ดสีขาวในวงกลมเขียวไปใช้แทนค่ะ

blank

 

                จะเห็นว่ามีแนวทางแก้ไขได้หลายวิธี ซึ่งคุณผู้อ่านสามารถเลือกใช้ได้ตามความสะดวก

                และเช่นเดียวกัน ในกรณีที่ใช้ย้อนศร โดยการสลับเม็ดยาหลอกกับเม็ดยาหลอก (ใช้เม็ดสีแดงแทนเม็ดสีแดง) ก็สามารถแก้ไขตามแนวทางข้างต้นได้เช่นกันนะคะ