ยาคุม “เอ็กซ์ลูตอน” (Exluton)

ยาคุมเอ็กซ์ลูตอน โฉมใหม่

ปรับปรุงล่าสุด 6 มีนาคม 2024

                “เอ็กซ์ลูตอน” (Exluton) เป็นยาคุมแบบ 28 เม็ด ซึ่งทุกเม็ดก็คือ “เม็ดยาฮอร์โมน” โดยมีตัวยาฮอร์โมนโปรเจสตินที่มีชื่อว่า Lynestrenol อยู่เม็ดละ 0.5 มิลลิกรัม เหมือนกันทั้งหมด

 

                “เอ็กซ์ลูตอน” เป็นยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว นั่นก็คือ มีเฉพาะฮอร์โมนโปรเจสตินเพียงอย่างเดียว ไม่มีส่วนประกอบที่เป็นฮอร์โมนเอสโตรเจน จึงเป็นทางเลือกในการใช้ยาคุมกำเนิดสำหรับผู้ที่ต้องหลีกเลี่ยงการใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน หรือทนผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากฮอร์โมนเอสโตรเจนไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นอาการคลื่นไส้, อาเจียน, ปวดศีรษะ, บวมน้ำ หรือการเกิดฝ้า

                อย่างไรก็ตาม อาจพบอาการคลื่นไส้, อาเจียน และปวดศีรษะ จากการใช้ยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยวอย่าง “เอ็กซ์ลูตอน” ได้เช่นกัน แต่พบได้น้อยและไม่รุนแรง

 

                เนื่องจากยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว มักถูกแนะนำให้ใช้ในหญิงที่กำลังให้นมบุตร จึงอาจมีภาพจำว่า “เอ็กซ์ลูตอน” เป็นยาคุมสูตรหญิงให้นมบุตร ซึ่งแท้จริงแล้ว หญิงทั่วไปก็สามารถใช้ได้นะคะ

                แต่ผลข้างเคียงเด่น ๆ ของยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว ก็คือ การมีเลือดออกกะปริบกะปรอย, ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือไม่มีประจำเดือนค่ะ ซึ่งแม้ว่าโดยทั่วไปจะไม่มีอันตรายต่อสุขภาพ (ถ้าเลือดไม่ได้ออกมาในปริมาณมากผิดปกติ, มาต่อเนื่องกันเป็นเวลานาน หรือมาบ่อยครั้งจนเกินไป) แต่ก็ทำให้ยาคุมชนิดนี้ไม่ได้รับความนิยมในผู้หญิงทั่วไปที่ไม่ได้มีข้อจำกัดในการใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน

                นอกจากนี้ Lynestrenol ซึ่งเป็นโปรเจสตินรุ่นที่ 1 ก็มีฤทธิ์แอนโดรเจนสูง จึงอาจพบปัญหาสิว, หน้ามัน หรือขนดกได้

 

                น้ำหนักที่มาก หรือค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index; BMI) ที่เกินเกณฑ์มาตรฐาน ไม่ได้ลดประสิทธิภาพของยาคุมชนิดฮอร์โมนเดี่ยว จึงไม่ต้องเพิ่มขนาดการใช้ แต่ควรรับประทานให้ตรงเวลาอย่างเคร่งครัด

                และเนื่องจากไม่เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (Venous thromboembolism; VTE) ดังนั้น การใช้ “เอ็กซ์ลูตอน” จึงอาจเป็นทางเลือกที่ดี สำหรับผู้ที่กังวล หรือต้องการหลีกเลี่ยงความเสี่ยงนี้ในยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมค่ะ

 

                แม้ยาคุมชนิดนี้จะมีความปลอดภัยสูง แต่สำหรับผู้ป่วย, มีประวัติการเจ็บป่วย หรือรับประทานยาและสมุนไพรใด ๆ อยู่ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้นะคะ

                เพราะการใช้ในผู้ที่ป่วย หรือมีประวัติการเจ็บป่วยบางอย่าง เช่น โรคหลอดเลือดสมอง, โรคหัวใจขาดเลือด,  มะเร็งเต้านม, ตับแข็งระยะท้าย, มะเร็งเซลล์ตับ ก็อาจทำให้อาการของโรครุนแรงมากขึ้น หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตได้

                และการใช้ร่วมกับยาหรือสมุนไพรบางอย่าง ก็อาจลดประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์

 

                “เอ็กซ์ลูตอน” เป็นยาคุมที่ผลิตในประเทศเนเธอร์แลนด์ ในปัจจุบัน นำเข้ามาจำหน่ายในประเทศไทยโดย บริษัทออร์กานอน ประเทศไทย จำกัด (Organon Thailand Ltd.)

                อย่างไรก็ตาม ยาคุมรุ่นเดิม ที่นำเข้าโดย บริษัท เอ็มเอสดี ประเทศไทย จำกัด (MSD Thailand Ltd.) อาจมีตกค้างอยู่ในบางพื้นที่ ซึ่งหากว่ายังไม่หมดอายุ ก็สามารถใช้ได้เช่นกันนะคะ

ยาคุมเอ็กซ์ลูตอน โฉมเดิม นำเข้าโดยบริษัทเอ็มเอสดี

เอ็กซ์ลูตอน (รูปแบบเดิม)

ลูกศรและตัวย่อระบุลำดับ จะอยู่ด้านหลังของแผง

ยาคุมเอ็กซ์ลูตอน โฉมใหม่ นำเข้าโดยบริษัทออร์กานอน

เอ็กซ์ลูตอน (โฉมใหม่)

ลูกศรและตัวย่อระบุลำดับ จะอยู่ด้านหน้าของแผง

                และแม้ว่าจะเปลี่ยนบริษัทผู้นำเข้า รวมถึงมีการเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ในแผงยา แต่ “เอ็กซ์ลูตอน” ยังมีราคาเท่าเดิม คือประมาณ 110 – 140 บาทค่ะ

 

 

เอกสารอ้างอิง

  1. FSRH Guideline: Progestogen – only Pills. Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare, August 2022. (Amended July 2023)
  2. U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use. Centers for Disease Control and Prevention, 2016.

 

 

…(((ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2566)))…

 

 

อ่านเพิ่มเติม วิธีรับประทานยาคุมเอ็กซ์ลูตอน