วิธีรับประทานยาคุม “แทนซี วัน” (Tansy one)

วิธีรับประทานยาคุมแทนซีวัน

ปรับปรุงล่าสุด 20 มิถุนายน 2022

                “แทนซี วัน” เป็นยาคุมฉุกเฉินชนิดเม็ดเดียว ซึ่งมีตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel; LNG) อยู่ 1.5 มิลลิกรัมค่ะ

                เอกสารกำกับยาระบุขนาดและวิธีการใช้ไว้ว่า “รับประทานยา 1 เม็ดโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ภายใน 12 ชั่วโมง และไม่เกิน 72 ชั่วโมงภายหลังการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้มีการป้องกันการตั้งครรภ์

               

                ในเรื่องของขนาดการใช้ เนื่องจาก “แทนซี วัน” 1 เม็ด มีปริมาณฮอร์โมนอยู่ 1.5 มิลลิกรัม ซึ่งเท่ากับยาคุมฉุกเฉินชนิด 2 เม็ดรวมกันทั้งแผงอยู่แล้ว การรับประทาน “แทนซี วัน” เม็ดเดียวครั้งเดียว จึงเพียงพอที่จะให้ผลคุมกำเนิดฉุกเฉินได้ ไม่ต่างไปจากการรับประทาน “โพสตินอร์”, “มาดอนน่า”, แมรี่ พิงค์”, “แอปคาร์ นอร์แพก” หรือ “เลดี้นอร์” ครั้งละ 2 เม็ดนั่นเองนะคะ

 

                ส่วนในเรื่องของระยะเวลา การรับประทานยาคุมฉุกเฉินยิ่งเร็วเท่าไหร่หลังมีเพศสัมพันธ์ ก็ยิ่งมีประสิทธิภาพในการป้องกันได้ดีกว่าการใช้ที่ล่าช้าค่ะ โดยผลศึกษาชี้ว่าการรับประทานยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรลภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ จะมีประสิทธิภาพดีกว่าการใช้ที่เวลา 72 – 120 ชั่วโมง และโดยเฉพาะถ้าเกิน 96 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ไปแล้วประสิทธิภาพก็จะยิ่งลดลงมาก

                ดังนั้น หลาย ๆ หน่วยงาน/สถาบัน เช่น สมาคมสูตินรีแพทย์ของประเทศสหรัฐอเมริกา (American College of Obstetricians and Gynecologists; ACOG), Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare (FSRH) และ International Consortium for Emergency Contraception (ICEC) จึงแนะนำให้รับประทานยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาลีโวนอร์เจสเทรล 1.5 มิลลิกรัมครั้งเดียว ภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์

                อย่างไรก็ตาม ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (Centers for Disease Control and Prevention; CDC), องค์การอนามัยโลก (World Health Organization; WHO) และ สมาคมกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Pediatrics; AAP) แนะนำว่า สามารถรับประทานได้ภายใน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์นะคะ

                เพราะฉะนั้น เพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการลดความเสี่ยงจากการตั้งครรภ์ไม่พร้อม โดยเฉพาะเมื่อไม่มีทางเลือกอื่นที่ดีกว่า แม้ว่าจะเกิน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ไปแล้ว ก็ยังสามารถรับประทาน “แทนซี วัน” (หรือยาคุมฉุกเฉินยี่ห้ออื่น ๆ) ได้ ถ้ายังไม่เกิน 120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ค่ะ

 

                แต่ควรใช้เฉพาะในกรณีฉุกเฉิน เช่น ถูกข่มขืน หรือเมื่อเกิดความผิดพลาดจากวิธีคุมกำเนิดที่ใช้อยู่ เช่น ถุงยางฉีกขาด หรือลืมรับประทานยาคุมรายเดือนแล้วทำให้ไม่มีผลป้องกันจากยาคุมที่ใช้

                ไม่ควรรับประทานยาคุมฉุกเฉินเพียงเพราะไม่อยากใส่ถุงยางอนามัย หรือนำมาใช้แทนวิธีคุมกำเนิดมาตรฐานอื่น ๆ นะคะ เพราะประสิทธิภาพที่ไม่สูงนักและไม่แน่นอนของยาคุมฉุกเฉิน ทำให้แม้รับประทานเร็วเพียงใด แต่ก็ยังมีความเสี่ยงที่จะป้องกันไม่สำเร็จได้สูง จึงอาจตั้งครรภ์ไม่พร้อมได้มากกว่าที่ควรจะเป็นค่ะ